“Qara Cümə” Marketinqi

• Emil Gasarayev
• 11 Noyabr 2025
• Marketinq
• 0 Comments

Giriş: “Qara Cümə” Sadəcə Qiymət Endirmək Deyil

“Qara Cümə” (Black Friday) münasibəti ilə hər ilin noyabr ayında marketinq dünyası bir növ “savaş vəziyyətinə” girir. Brendlər, e-ticarət platformaları və fiziki mağazalar bu satış festivalında bir-birini keçməyə çalışır. Reklamlar, “Super endirim!”, “Yalnız bu gün!” çağırışları ilə dolub-daşır. Bütün diqqət, bir günlük satış partlayışına yönəlir.

Amma çox az şirkət anlayır ki, “Qara Cümə” sadəcə qiymətləri aşağı salmaq deyil, müştəri münasibətləri və uzunmüddətli dəyər yaratmaq üçün böyük bir fürsətdir.

Əslində bu gün, bir günlük satış sprinti deyil, bir marketinq marafonunun başlanğıcıdır. Doğru yanaşma ilə “Qara Cümə” brendlərə sadəcə gəlir deyil, həm də sadiq müştəri bazası qazandıra bilər. Bu məqalədə yalnız “necə endirim etməli” yox, “necə qazanmalı” olduğuna diqqət yetirəcəyik.

Psixoloji Təsirlər: “Qara Cümə” Niyə İşləyir?

“Qara Cümə”nin uğuru təkcə endirim faizi ilə ölçülmür. Onun arxasında psixoloji manipulyasiyalar və davranış tətikləri dayanır. Marketoloqlar insanların qərarvermə mexanizmini hədəf alaraq satışa yönləndirirlər.

FOMO – Fürsəti Qaçırma Qorxusu

İnsan beyni “itirmək qorxusu”nu “qazanmaq sevincindən” daha güclü hiss edir. “Sadəcə bu gün”, “son şans” kimi mesajlar insanlarda təcili hərəkət hissi yaradır. FOMO (Fear of Missing Out) “Qara Cümə”nin ən güclü silahıdır.

Məhdudluq Prinsipi

“Yalnız 100 ədəd qaldı” və ya “İlk 50 alıcıya xüsusi hədiyyə” kimi ifadələr, məhsulun daha dəyərli olduğu illüziyasını yaradır. Məhdudluq hissi qərar verməni sürətləndirir və impulsiv alışı artırır.

Sosial Sübut (Social Proof)

İnsanlar çox vaxt digərlərinin davranışına əsaslanaraq qərar verirlər. “Ən çox satılan”, “ən çox baxılan” məhsul etiketləri və ya sosial mediada paylaşılmış “alış təcrübələri” alış qərarını təsdiqləyici fakt kimi görünür.

Tələskənlik (Urgency)

Sayğaclı reklamlar, “yalnız 24 saat”, “bitmədən al” kimi çağırışlar müştərinin düşünmə vaxtını azaldır. Qərar emosional olur və nəticədə satış artımı baş verir.

Uğurlu Kampaniya Üçün Strateji Hazırlıq Mərhələsi

Uğurlu “Qara Cümə” kampaniyası noyabrda yox, sentyabrda başlayır. Çünki satış günündə qalib gəlmək üçün öncədən plan qurmaq, strategiya hazırlamaq və testlər aparmaq lazımdır.

Hədəf Kütlənin Seqmentasiyası

Bütün müştərilərə eyni təklifi göndərmək resurs itkisinə səbəb olur. Brendlər auditoriyanı bölməlidir:

• Sadiq müştərilər üçün eksklüziv təkliflər (“yalnız sənə özəl 40% endirim”),
• Yeni ziyarətçilər üçün tanışlıq endirimi,
• Səbəti tərk edənlər üçün motivasiyaedici mesajlar (“sifarişini tamamlamağa nə deyirsən?”).

Tizer Kampaniyaları və Gözlənti Yaratmaq

“Qara Cümə”nin uğuru çox vaxt tədbir başlamazdan əvvəlki həyəcanla ölçülür. Həftələr öncə e-mail və sosial mediada “geri sayım”, “ilk xəbər alan sən ol” kampaniyaları müştəriləri hazırlayır və markanı yadda saxladır.

Kanal və Texniki Hazırlıq

• Veb sayt trafik piklərini qaldıra bilməlidir.
• Mobil uyğunluq və sürətli ödəniş sistemləri satışın 20–30% artımına səbəb ola bilər.
• Checkout mərhələsində bir səhv belə, yüzlərlə satış itkisi deməkdir.

Məhsul Strategiyası

Hər məhsul eyni rolda deyil:

• “Əsas məhsullar” – ən çox satılacaq, diqqət çəkən məhsullar.
• “Doorbuster məhsullar” – müştərini sayta gətirən, lakin əlavə satışları stimullaşdıran ucuz məhsullar.
• “Upsell məhsullar” – səbətə əlavə olunan, orta sifariş dəyərini artıran təkliflər.

Rəqəmsal Arena: “Qara Cümə”də Çoxkanallı Marketinq (Omnichannel)

Rəqəmsal marketinqdə müştəri artıq yalnız bir kanalda deyil; eyni anda Instagram-da, e-maildə, Google-da və TikTok-da ola bilər. Buna görə “Qara Cümə” kampaniyası çoxkanallı (omnichannel) strategiya ilə aparılmalıdır.

E-mail Marketinqi

E-mail hələ də ən yüksək ROI gətirən kanaldır.

• Segmentasiyalı siyahılar, avtomatik e-maillər (“səbətini unutdunmu?”) və şəxsi təkliflər ən səmərəli taktikalardandır.
• E-mail dizaynı sadə və CTA (Call to Action) aydın olmalıdır: “İndi al”, “Endirimdən yararlan”.

Sosial Media Marketinqi (SMM)

İnteraktiv paylaşımlar (“Hansı məhsul endirimdə olacaq?”) və “influencer” əməkdaşlıqları brendin görünürlüğünü artırır.
Instagram və TikTok kimi platformalarda “shopping tags” vasitəsilə birbaşa alış yönləndirmək mümkündür.

Ödənişli Reklamlar (PPC və Meta Ads)

Rəqabət yüksək olduğu üçün reklam büdcəsi ağılla bölünməlidir.

• Retargeting kampaniyaları – sayta girib almayanları hədəfləmək.
• “Lookalike audience” – mövcud müştərilərə bənzər yeni auditoriyaya çatmaq.
  Həmçinin, dinamik reklamlar real vaxtda müştərinin maraqlarına uyğun təklif göstərə bilir.

Məzmun Marketinqi

“Qara Cümə zamanı hədiyyə qazan”, “Ən çox endirim gözlənilən məhsullar” kimi bloq yazıları və ya video məzmunlar həm SEO baxımından, həm də etibar yaradılması üçün güclü alətdir.

“Qara Cümə”dən “Qara Həftə”yə: Trendlər və Dəyişən Dinamikalar

Son illərdə “Qara Cümə” artıq bir günlə məhdudlaşmır. Bir çox brend “Black Week” və ya “Cyber Monday” kampaniyaları ilə bu dövrü uzadır.

Bu yanaşma satış imkanlarını artırsa da, müştəri yorğunluğu riski də yaradır. Uzun kampaniyalar zamanı brend “daimi endirim” imicinə düşməməlidir.

Şəffaflıq və Etibar

Son illərdə “süni endirimlər” – yəni əvvəlcə qiyməti qaldırıb sonra “endirim” etmək – müştəri etibarını ciddi zədələyib.
Müasir alıcı daha ağıllıdır və qiymət tarixçəsini yoxlaya bilir. Buna görə real endirim və şəffaf ünsiyyət əsasdır.

Fərdiləşdirmə Trendi

Texnologiyanın köməyi ilə hər müştəriyə fərqli təklif göndərmək mümkündür. Məsələn:

• Əvvəl aldığı məhsul kateqoriyasına uyğun endirim.
• Müştərinin adını daşıyan e-mail başlıqları.
• Onlayn davranışa əsaslanan fərdi kampaniyalar.
  Bu cür fərdiləşdirmə konversiya nisbətini əhəmiyyətli dərəcədə artırır.

Nəticə: Kampaniya Bitdikdən Sonra – Əsl Marketinq İndi Başlayır

“Qara Cümə” bitdikdən sonra çox brend “rahat nəfəs alır”, amma əslində marketinqin əsas mərhələsi bundan sonra başlayır.

Analitika və Ölçmə

Kampaniyadan dərhal sonra verilən suallar:

• Hangi kanallar ən çox satış gətirdi?
• Hangi məhsullar “lider” oldu?
• Müştərilər hansı mərhələdə saytı tərk etdi?
  Bu məlumatlar gələn ilin strategiyasının təməlini qoyur.

Müştəri Saxlama və Sədaqət

Yeni müştəri qazanmaq, köhnəni saxlamaqdan 5 dəfə baha başa gəlir. Buna görə, “Qara Cümə”dən sonra:

• “Təşəkkür” e-mailləri göndərin.
• Sədaqət proqramları (loyalty programs) ilə alıcıları brendə bağlayın.
• “Yalnız sənə özəl gələn endirimlər” kimi fərdi təkliflərlə təmasda qalın.

Yekun fikir:
“Qara Cümə”nin məqsədi bir dəfəlik satış deyil, gələn il yenidən sizdən almaq istəyən sadiq müştəri bazası yaratmaqdır. Endirimlər bitə bilər, amma etibar qalır — və əsl brend dəyəri də məhz bundan yaranır.

FAQ & Tez-tez verilən suallar